Η Ελλάδα των αρνητικών πρωτιών (κάθε φέτος και χειρότερα)

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα στις τελευταίες θέσεις ευρωπαϊκών και διεθνών δεικτών που σχετίζονται με τη δημοκρατία, την ποιότητα ζωής και την κοινωνική συνοχή. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε έναν τομέα, αλλά διατρέχει θεσμούς, οικονομία και καθημερινότητα, δημιουργώντας την εικόνα μιας χώρας που αποκλίνει συστηματικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ελευθερία του Τύπου. Σύμφωνα με τους Reporters Without Borders, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 89η θέση παγκοσμίως, γεγονός που την καθιστά ουραγό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η χαμηλή αυτή επίδοση αποδίδεται σε ένα πλέγμα παραγόντων: συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης σε περιορισμένο αριθμό επιχειρηματικών ομίλων, πολιτικές πιέσεις, αγωγές εκφοβισμού κατά δημοσιογράφων και σοβαρές υποθέσεις παρακολουθήσεων. Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί συγκυριακή εκτροπή, αλλά επαναλαμβάνεται τα τελευταία χρόνια, παγιώνοντας μια προβληματική σχέση μεταξύ εξουσίας και ενημέρωσης.

Παράλληλα, το κράτος δικαίου στην Ελλάδα καταγράφει σταθερή υστέρηση. Στον διεθνή δείκτη Rule of Law Index, η χώρα κατατάσσεται αισθητά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η αργή απονομή δικαιοσύνης, η περιορισμένη αποτελεσματικότητα των μηχανισμών ελέγχου και η χαμηλή εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς συνθέτουν ένα περιβάλλον όπου η δικαιοσύνη συχνά εκλαμβάνεται ως αναποτελεσματική ή επιλεκτική.

Η Κύπρος βρίσκεται στην πρότελευταία θέση…

Απο το γράφημα λείπει η Ουγγαρία που η ΕΕ την κατατάση πάμντα στην χαμηλώτερη θέση λόγω αντιευρωπαϊκών θέσεων. Η Ουγγαρία αποτελεί ειδική περίπτωση θεσμικής σύγκρουσης με την ΕΕ. Το γράφημα αποτυπώνει την κανονική ευρωπαϊκή κατάταξη, ώστε να είναι συγκρίσιμη η θέση της Ελλάδας.

Η εικόνα αυτή συμπληρώνεται από τις επιδόσεις της χώρας στη διαφθορά. Στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς της Transparency International, η Ελλάδα κατατάσσεται χαμηλότερα από τις περισσότερες χώρες της ΕΕ. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο μικρής κλίμακας φαινόμενα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της διακυβέρνησης: δημόσιες συμβάσεις, πολιτικο-επιχειρηματικές σχέσεις και αίσθηση ατιμωρησίας. Η διαφθορά, πραγματική ή αντιληπτή, διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών και αποδυναμώνει τη λειτουργία του κράτους.

Η θέση της Ελλάδας στον δείκτη κράτους δικαίου και σε άλλους θεσμικούς δείκτες δεν περνάει απαρατήρητη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ηγεσία της ΕΕ έχει επανειλημμένα εκφράσει ανησυχία για τη διαφθορά, την αργή απονομή δικαιοσύνης και τις περιορισμένες εγγυήσεις για την ανεξαρτησία των θεσμών. Σε επίσημες εκθέσεις και δηλώσεις, οι αρμόδιοι αξιωματούχοι έχουν σημειώσει ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να αποκλίνει από τα θεμελιώδη ευρωπαϊκά πρότυπα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για εμβάθυνση των μεταρρυθμίσεων και αυστηρότερη εφαρμογή των κανόνων διακυβέρνησης.

🇪🇺 EU Leadership Disapproval (%)

🇬🇷 Greece — 59%⁰🇫🇷 France — 50%⁰🇨🇾 Cyprus — 49%⁰🇮🇹 Italy — 48%⁰🇭🇺 Hungary — 48%⁰🇸🇰 Slovakia — 46%⁰🇸🇮 Slovenia — 43%⁰🇧🇬 Bulgaria — 42%⁰🇨🇿 Czechia — 41%⁰🇪🇸 Spain — 38%⁰🇪🇪 Estonia — 38%⁰🇦🇹 Austria — 37%⁰🇷🇴 Romania — 36%⁰🇧🇪 Belgium — 35%…— World of Statistics (@stats_feed) January 26, 2026

Στο κοινωνικό επίπεδο, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά κινδύνου φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στην Ευρώπη. Παρά τις στατιστικές βελτιώσεις σε ορισμένους δείκτες, ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού παραμένει οικονομικά ευάλωτο, με τις ανισότητες να διευρύνονται. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η παιδική φτώχεια, όπου η Ελλάδα κατατάσσεται στις χειρότερες θέσεις της ΕΕ, υπονομεύοντας τις προοπτικές των επόμενων γενεών.

Η αγορά εργασίας δεν προσφέρει διέξοδο.

Η νεανική ανεργία παραμένει σταθερά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η εργασιακή φτώχεια πλήττει ακόμη και όσους έχουν δουλειά. Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκές brain drain, με χιλιάδες νέους, υψηλής εκπαίδευσης, να αναζητούν προοπτικές στο εξωτερικό, στερώντας από τη χώρα ανθρώπινο κεφάλαιο ζωτικής σημασίας.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει και το ζήτημα του στρες και της ψυχικής επιβάρυνσης. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, η Ελλάδα καταγράφει από τα υψηλότερα επίπεδα άγχους στην Ευρώπη. Η οικονομική ανασφάλεια, η θεσμική δυσπιστία, η εργασιακή επισφάλεια και η αίσθηση αδιεξόδου συνθέτουν ένα περιβάλλον συνεχούς πίεσης για μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Το υψηλό κοινωνικό στρες δεν αποτελεί απλώς δείκτη ποιότητας ζωής, αλλά επηρεάζει άμεσα τη δημόσια υγεία, την παραγωγικότητα και τη συνοχή της κοινωνίας.

Σύμφωνα με Eurostat, η μέση ικανοποίηση από τη ζωή στην ΕΕ ήταν ~7.2/10, ενώ στην Ελλάδα είναι χαμηλότερη (~6.2/10). Αυτό μας δείχνει χαμηλότερη ευημερία / υψηλότερη δυσφορία για την Ελλάδα.

Τέλος, το δημόσιο χρέος παραμένει το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως ποσοστό του ΑΕΠ, λειτουργώντας ως μόνιμος περιοριστικός παράγοντας για την άσκηση κοινωνικής και αναπτυξιακής πολιτικής. Παρά τη βελτίωση ορισμένων δημοσιονομικών μεγεθών, η χώρα εξακολουθεί να κινείται με περιορισμένα περιθώρια, γεγονός που επιτείνει τις κοινωνικές πιέσεις.

Μέσος όρος ΕΕ: περίπου 89% του ΑΕΠ

Ελλάδα: περίπου 191% του ΑΕΠ

Αυτά είναι τεκμηριωμένα και αναφέρονται στα επίσημα στατιστικά του Eurostat για το δημόσιο χρέος (Eurostat, General government gross debt)

Συνολικά, η Ελλάδα δεν εμφανίζει μία αρνητική πρωτιά σε όλες τις περιστάσεις, που βασίζονται κυρίως σε ένα πλέγμα συστημικών υστερήσεων. Ελευθερία Τύπου, κράτος δικαίου, διαφθορά, φτώχεια, ανεργία, ψυχική επιβάρυνση και δημόσιο χρέος συνθέτουν μια εικόνα απόκλισης από τον ευρωπαϊκό κανόνα.

Είμαστε όντως ευρωπαϊκή χώρα;